سازندگان اینورتر اروپایی در ۲۰۲۶، ۹۰ گیگاوات ارسال می‌کنند

بر اساس گزارش مؤسسهٔ اقتصاد انرژی و تحلیل‌های مالی (Institute for Energy Economics and Financial Analysis — IEEFA)، استرالیا باید مشتریان آهن سبز را فراتر از چین بیابد، زیرا تقاضای فولاد چین در حال کاهش و درآمدهای صادرات سنگ‌آهن سقوط می‌کنند.

آخرین گزارش این اندیشکدهٔ انرژی می‌گوید تبدیل سنگ‌آهن به آهن سبز با استفاده از منابع تجدیدپذیر مانند خورشیدی اکنون از فرصت به الزام اقتصادی برای استرالیا تبدیل شده است.

حدود 80% تا 85% از سنگ‌آهن استرالیا به چین صادر می‌شود، جایی که تولید فولاد خام در سال 2020 به اوج خود رسید. دولت فدرال انتظار دارد حجم صادرات طی حدود دو سال به اوج برسد و سپس در باقی دهه کاهش یابد.

با استناد به این پیش‌بینی‌ها، IEEFA گفت درآمدهای صادرات سنگ‌آهن استرالیا در ارزش واقعی قرار است از AU$123 میلیارد در 2025-26 به AU$79 میلیارد در 2030-31 کاهش یابد که معادل افت AU$44 میلیارد (US$31 میلیارد) است.

«رکود فولاد چین به پایان رسیده است و افق سنگ‌آهن استرالیا اکنون شامل کاهش حجم و کاهش قیمت‌هاست»، گفت سایمون نیکلاس (Simon Nicholas)، تحلیلگر ارشد فولاد جهانی در IEEFA.

استان استرالیای غربی بیشترین آسیب‌پذیری را دارد. درآمدهای حق‌الامتیاز سنگ‌آهن برای 2025-26 حدود AU$8.8 میلیارد برآورد شده که معادل 81% از درآمد حق‌الامتیاز این ایالت است و پیش‌بینی می‌شود در 2026-27 به میزان AU$1.7 میلیارد کاهش یابد.

فشارها در داخل چین در حال افزایش است. تولید فولاد خام در نیمهٔ اول 2026 نسبت به سال قبل 3% کاهش یافت و به 500 میلیون تن رسید، در حالی که آغاز ساخت‌وسازهای جدید 23.4% کاهش داشت.

صادرات فولاد چین که در 2025 رکورد 119 میلیون تن را ثبت کرد و به واردات سنگ‌آهن کمک می‌کرد، در همان دوره 5.6% کاهش یافت، در حالی که آمریکا، اتحادیهٔ اروپا، بریتانیا، ویتنام و استرالیا تعرفه‌ها را افزایش یا سهمیه‌ها را کاهش دادند.

رقابت عرضه نیز در حال افزایش است. پروژهٔ سیماندو در گینه، که از سوی سوی چینی آن توسط چین باوو (China Baowu) رهبری می‌شود، سریع‌تر از انتظار به سمت ظرفیت سالانهٔ 120 میلیون تن در حال افزایش است. IEEFA اشاره کرد که S&P Global انتظار دارد بازار سنگ‌آهن دریایی تا نیمهٔ دههٔ 2030 مازاد عرضه داشته باشد.

روابط تجاری نیز دشوارتر شده است. گروه منابع معدنی چین (China Mineral Resources Group — CMRG)، آژانس خرید دولتی که در 2022 برای تمرکز خرید سنگ‌آهن تشکیل شد، به برخی کارخانه‌های چینی اعلام کرد از 15 ژوئیه محموله‌های بندری مشخصی از فورتسکیو را تحویل نگیرند، طبق گزارش رویترز (Reuters). IEEFA گفت محصول «سوپر اسپشیال فاینز» که تحت تأثیر قرار گرفته 45% از صادرات فورتسکیو را تشکیل می‌داد.

این یک تغییر نسبت به دو سال پیش است. در صورت‌های مالی 2024، فورتسکیو چین را «بازار اصلی» نامید و به «تقاضای سیری‌ناپذیر برای محصولات سبز» کشور اشاره کرد و برنامه‌هایی برای زنجیرهٔ عرضهٔ یکپارچهٔ مواد معدنی سبز استرالیا-چین اعلام نمود.

نظرات دیگر در بخش نیز دیدگاه مشابهی داشتند. تیم باکلی (Tim Buckley)، مدیر Climate Energy Finance، سال گذشته به پی‌وی تک پریمیوم گفت که «بزرگ‌ترین فرصت برای استرالیا ارتقاء و جهت‌دهی مجدد رابطه‌مان با چین است»، و استدلال کرد صادرات آهن سبز به‌جای سنگ‌آهن خام همچنین نیروی کار معدنی را متنوع می‌کند.

آزمایش‌های پایلوت خورشیدی مسیر آهن سبز استرالیا را بررسی می‌کنند

آهن سبز با حذف اکسیژن از سنگ‌آهن با استفاده از هیدروژن سبز یا انرژی‌های تجدیدپذیر تولید می‌شود، نه زغال‌سنگ. آهن به‌دست‌آمده سپس می‌تواند در کورهٔ قوس الکتریکی (EAF) ذوب شود که انتشارها را در یکی از آلوده‌ترین صنایع جهان کاهش می‌دهد.

فورتسکیو در پیوند دادن این فرایند با خورشیدی جلوتر از دیگران حرکت کرده است. این معدن‌دارِ مستقر در پرت (Perth) در 2024 ساخت پروژهٔ فلز سبز 50 میلیون دلاری را در سایت کریسمس کریک (Christmas Creek) در پیلبارا (Pilbara) آغاز کرد که از هیدروژن سبز برای تغذیهٔ کورهٔ ذوب الکتریکی استفاده می‌کند و هدفی بیش از 1,500 تن فلز سبز در سال دارد.

به نمودار هفتگی خورشیدی خوش‌آمدید؛ این مطلب با همکاری همکاران ما در پی‌وی تک ریسرچ (خورشیدی Tech Research) تولید شده است. این هفته ما به محموله‌های اینورتر از سوی سازندگان مستقر در اروپا می‌پردازیم.

تا پایان سال، پیش‌بینی می‌شود محموله‌های اینورتر از شرکت‌های مستقر در اروپا برای نخستین بار نزدیک به 90 گیگاوات برسد؛ که نسبت به 2025 تقریباً 12 گیگاوات افزایش و بیش از دو برابر رقم ثبت‌شده در 2021 است.

اروپا همچنان بازار اصلی این شرکت‌ها است و تقریباً یک‌سوم از کل محموله‌ها در 2026 پیش‌بینی می‌شود در اروپا عرضه شود. پس از آن آمریکا—با وجود ممنوعیت اینورترهای تولیدشده در خارج که در ژوئیهٔ امسال اعمال شد—و آمریکای لاتین قرار دارند. رشد نسبت به سال قبل در سه بازار برتر کمی متفاوت است؛ اروپا با نزدیک به 6 گیگاوات بیشترین افزایش را دارد، پس از آن آمریکای لاتین با 2.2 گیگاوات و آمریکا با 1.6 گیگاوات قرار دارند.

بازگردانی تولید اینورترها به اروپا بسیار موفق‌تر از تلاش‌های بازگردانی تولید پنل بوده است، به‌طوری که این قاره اوایل سال جاری ظرفیت سالانهٔ تولید اینورتر خورشیدی و ذخیره‌سازی انرژی را فراتر از 100 گیگاواتِ متناوب اعلام کرد. این منطقه بزرگ‌ترین منطقهٔ تولید اینورتر خارج از چین است.

مالی مک‌کورکین‌دیل (Mollie McCorkindale)، تحلیلگر ارشد در پی‌وی تک ریسرچ، اخیراً دربارهٔ ویژگی‌های بخش تولید اینورتر اروپا نوشته است، جایی که 90% از ظرفیت اسمی سالانهٔ 100 گیگاوات اروپا از شرکت‌های مستقر در خودِ اروپا نشأت می‌گیرد.

دو شرکت—اس‌ام‌ای سولار (SMA Solar) از آلمان و پاور الکترونیکز (Power Electronics) از اسپانیا—بخش عمده‌ای از هم ظرفیت تولید و هم محموله‌های شرکت‌های مستقر در اروپا را تشکیل می‌دهند.

داده‌های نشان‌داده‌شده در این مقاله از تحقیقات بازار داخلی ما به‌دست آمده است. جزئیات کامل دربارهٔ نحوهٔ اشتراک‌گذاری در گزارش رتبه‌بندی بانکپذیری اینورتر خورشیدی InverterTech قابل دسترسی است.

کریسمس کریک و معدن کاملاً الکتریکی مجاور کلادبریک از برق بخشی خود را از حدود 160,000 پنل خورشیدی تأمین می‌کنند. در ژوئیهٔ 2024، اپراتور همچنین بهره‌برداری از سایت خورشیدی 100 مگاوات نورث استار جانکشن را آغاز کرد که نزدیک به معدن مگنتیت آیرون بریج قرار دارد.

تولید فلز داغ اولیهٔ این طرح در اوت 2026 رخ داد که تقریباً یک سال پس از تاریخ راه‌اندازی برنامه‌ریزی‌شدهٔ 2025 بود.

به گفتهٔ مدیرعامل فورتسکیو، دینو اوترانتو (Dino Otranto)، استرالیا مدت‌هاست صادرکنندهٔ عمدهٔ سنگ‌آهن جهانی بوده و او تأکید کرد این مزیت رقابتی باید بیشتر توسعه یابد.

طبق مدل فورتسکیو، تأمین کامل نیازهای برق از طریق منابع تجدیدپذیر تا 2030 نیازمند حداقل 2 گیگاوات تا 3 گیگاوات ظرفیت باد و خورشیدی است که با ذخیره‌سازی باتری پشتیبانی شود.

مهم‌ترین مانع فنی، همگام‌سازی این تأمین ناپایدار با نیازهای صنعتی پیوسته است. تونی وود (Tony Wood)، مدیر برنامهٔ انرژی در مؤسسهٔ گراتن (Grattan Institute)، اخیراً به پی‌وی تک گفت که سامانه‌های خورشیدی محلی می‌توانند احتمالاً از نظر اقتصادی از برق شبکه‌ایِ تجدیدپذیر برای تولید فلز ارزان‌تر باشند، در حالی که نیروگاه‌های بادی به کاهش نگرانی‌های مربوط به ناپایداری کمک خواهند کرد.

پیشروی در ابتکارات بزرگ‌تر با سرعت کمتری در حال انجام است. نیو‌اسملت (NeoSmelt)، کنسرسیومی شامل بی‌اچ‌پی (BHP)، ریو تینتو (Rio Tinto)، بلو‌اسکوپ (BlueScope), وودساید (Woodside) و میتسویی (Mitsui)، قصد دارد یک پایلوت در کوئینانا (Kwinana)، استرالیای غربی بسازد که شامل یک کورهٔ ذوب الکتریکی با ظرفیت سالانهٔ 30,000 تا 40,000 تن خواهد بود. بلو‌اسکوپ در آوریل گفت تصمیم سرمایه‌گذاری نهایی برای اواخر 2026 برنامه‌ریزی شده است، در حالی که تاریخ آغاز یک سال به 2029 موکول شده است.

در ایالت استرالیای جنوبی، زِبِرِ (ZEBRE)، یک طرح انرژی تجدیدپذیر مشترک بین HD Renewable Energy (HDRE) و زِن انرژی (ZEN Energy)، در ماه مه تفاهم‌نامه‌ای با گرین‌استیل استرالیا (Greensteel Australia) امضا کرد. همکاری از پرتفوی 437 مگاوات زِبِرِ در ایالت استفاده می‌کند که شامل سایت خورشیدی 210 مگاوات سولار ریور در نزدیکی رابرت‌تاون است و طرف‌ها قصد دارند بررسی نصب یک واحد باتری 400 مگاوات در محل تولید فولاد را انجام دهند.

برنامه‌ریزی شبکه نیز پیشاپیش توسط چنین مصرف‌کنندگان صنعتی بزرگ در حال بازتعریف است. تحت سناریوهایی با رشد بالا، اپراتور انتقال الکترانِت (ElectraNet) انتظار دارد مصرف برق ایالت استرالیای جنوبی تا 2040 به حدود 50TWh نزدیک شود، که بخشی از آن ناشی از انتقال برنامه‌ریزی‌شدهٔ کارخانهٔ فولاد وایالا به فناوری‌های کورهٔ قوس الکتریکی و احیای مستقیم آهن (DRI) خواهد بود.

دولت ملی AU$1 میلیارد از طریق صندوق سرمایه‌گذاری آهن سبز اختصاص داده است و حداکثر AU$500 میلیون را به پروژهٔ وایالا اختصاص می‌دهد و حداقل AU$500 میلیون را برای پروژه‌های پیشگام در سراسر کشور محفوظ نگه داشته است.

ژاپن، کرهٔ جنوبی، هند و آسیای جنوب‌شرقی به‌عنوان خریداران آهن سبز پدیدار می‌شوند

یکی از نکات اصلی که IEEFA مطرح می‌کند این است که با وجود اینکه چین هم‌اکنون بزرگ‌ترین خریدار سنگ‌آهن استرالیا باقی مانده، بعید است که چین خریدار عمدهٔ آهن سبز استرالیا شود.

تا پایان 2025، چین تقریباً دو‌سوم زیرساخت‌های الکترولایزر جهان را در اختیار داشت. برآوردهای آژانس بین‌المللی انرژی حاکی است که در برخی مناطق چین تولید هیدروژن سبز تا 2030 با هزینهٔ US$2/kg انجام خواهد شد که کمتر از نرخ‌های استرالیا خواهد بود. علاوه بر این، یک دستور سیاستی منتشرشده در اوت 2026 که بخشی از برنامهٔ پنج‌سالهٔ کشور است، احیای مستقیم آهن (DRI) را به‌عنوان کاربرد کلیدی برای هیدروژن سبز مشخص کرده است.

شرکت باوو استیل (Baowu Steel) در چین در حال پیشبرد یک ابتکار هیدروژن سبز به ارزش US$1.5 میلیارد است که بخشی از گاز تولیدی به مراکز تولیدی آن در ژانجیانگ ارسال خواهد شد. IEEFA به مطالعه‌ای از دانشگاه ملی استرالیا (Australian National University) اشاره کرد که نتیجه‌گرفته است استرالیا باید هزینه‌های تولید خود را به‌طرزی قابل‌توجه کمتر از چین نشان دهد تا صادرات آهن سبز به آن بازار توجیه‌پذیر شود.

«مشتری اصلی استرالیا برای سنگ‌آهن لزوماً قرار نیست بزرگ‌ترین خریدار آهن سبز آن باشد»، نیکلاس افزود.

IEEFA می‌گوید ژاپن و کرهٔ جنوبی واضح‌ترین بازارهای هدف هستند، با توجه به دسترسی محدود تولیدکنندگان فولاد آن‌ها به انرژی‌های تجدیدپذیر محلی. ارزیابی‌های قبلی IEEFA پیش‌بینی کرده بودند که تأمین این دو کشور می‌تواند حدود US$2 میلیارد درآمد سالانه برای استرالیا تا سال 2030 ایجاد کند.

تولیدکنندگان فولاد ژاپن فعالانه عملیات تولیدی خود را بازتعریف می‌کنند. در می 2025، نیپون استیل (Nippon Steel) سرمایه‌گذاری US$6 میلیاردی را برای ایجاد ظرفیت تولید 2.9 میلیون تن در سال در کورهٔ قوس الکتریکی تصویب کرد، در حالی که جی‌اف‌ای استیل (JFE Steel) در حال ساخت یک واحد 2 میلیون تنی در سال در کوراشیکی است. ترکیب آهن سبز با ضایعات فولادی در این کوره‌ها به بهبود کیفیت محصول نهایی کمک می‌کند.

منطقهٔ آسیای جنوب‌شرقی مسیر استراتژیک دیگری را ارائه می‌دهد. IEEFA پیش‌بینی می‌کند مصرف فولاد در این منطقه از 76 میلیون تن در 2023 به بیش از 100 میلیون تن تا 2030 افزایش یابد. انتظار می‌رود کوره‌های قوس الکتریکی بخش قابل‌توجهی از این ظرفیت جدید را تشکیل دهند، اگرچه پیش‌بینی‌ها حاکی از آن است که مازاد ضایعات منطقه‌ای احتمالاً به کسری 15 میلیون تن تبدیل خواهد شد.

شرکت‌های رقیب از این فرصت استفاده می‌کنند. مرانتی گرین استیل (Meranti Green Steel) در عمان (Oman) یک واحد DRI با ظرفیت سالانهٔ 2.5 میلیون تن توسعه می‌دهد که از ابتدا با 15% هیدروژن سبز راه‌اندازی خواهد شد. بخشی از این تولید قرار است از 2029 از طریق یک کورهٔ قوس الکتریکی در تایلند (Thailand) پشتیبانی شود.

هند (India) نیز بازار کلیدی دیگری است که IEEFA بر آن تأکید می‌کند. اگرچه این کشور پیش از این به‌طور تاریخی نیازهای داخلی سنگ‌آهن خود را تأمین کرده است، دولت استرالیا پیش‌بینی می‌کند واردات هند از سطح کم به 50 میلیون تن تا 2031 افزایش یابد. مواجهه با کمبود ضایعات، شرکت جیندال استیل (Jindal Steel) را بر آن داشته تا DRI و آهن داغ بریکت‌شده را وارد کند و این شرکت برندهٔ نهایی مناقصهٔ کارخانهٔ وایالا است.

فورتسکیو نیز راهبرد خود را در این راستا تنظیم کرده است. IEEFA خاطرنشان کرد شرکت که در 2024 هدف صادرات سالانهٔ 100 میلیون تن آهن سبز به چین را دنبال می‌کرد، اکنون تمرکز خود را به سمت آسیای جنوب‌شرقی و هند معطوف کرده است.

گزارش خریدارانی را نیز شناسایی می‌کند که حاضرند برای فولادی با انتشار کمتر قیمت بالاتری بپردازند. تولیدکنندهٔ سوئدی استگرا (Stegra) قراردادهای خرید بلندمدت امضا کرده که شامل 20% تا 30% حق‌الزحمهٔ اضافی برای فولادی است که با هیدروژن سبز تولید شده است، و تقاضای اولیه از تولیدکنندگان خودرو، سازندگان کشتی، تولیدکنندگان توربین بادی و مراکز داده پیش‌بینی شده است.

مطالعات پیشین که توسط IEEFA ارجاع شده نشان می‌دهد فرآوری آهن سبز می‌تواند ارزش کالای اولیهٔ صادراتی استرالیا را بین AU$133 میلیارد تا AU$269 میلیارد افزایش دهد.

نکته برای بازار ایران

در ایران نیز تقاضا برای برق خورشیدی و نصب پنل خورشیدی در پروژه‌های کوچک و متوسط افزایش یافته است. بهبود دسترسی به تجهیزات و تقویت تولید داخلی می‌تواند به رشد نیروگاه‌های خورشیدی کمک کند.