سوخت های فسیلی گرانتر از همیشه؛ چرا جهان 2025 به سمت انرژی پاک میرود؟
سوخت های فسیلی در آستانه شکست هستند و سالهاست که منبع اصلی تأمین انرژی جهان بودهاند، اما گزارشهای جدید سازمان ملل متحد نشان میدهد جهان به نقطه عطف بزرگی رسیده است: سوخت های فسیلی دیگر گزینه ارزان برای تولید انرژی جدید نیستند.
طبق دو گزارش مهم منتشرشده در تیرماه ۱۴۰۴ (ژوئیه ۲۰۲۵)، بیش از ۹۰ درصد ظرفیت جدید انرژی تجدیدپذیر (خورشیدی، بادی و آبی) اکنون برق را ارزانتر از سوخت های فسیلی تولید میکند. این تغییر بزرگ، پایان عصر سلطه سوخت های فسیلی در اقتصاد انرژی را نوید میدهد.
رشد انفجاری انرژی پاک در برابر افول سوخت های فسیلی
در سال ۲۰۲۴، جهان ۵۸۲ گیگاوات ظرفیت جدید انرژی تجدیدپذیر اضافه کرد؛ یعنی حدود ۲۰ درصد بیشتر از سال قبل و رکوردشکنی تاریخی. تقریباً تمام نیروگاههای جدید ساختهشده در جهان از منابع تجدیدپذیر بودند و تقریباً در هر قارهای، اضافه شدن ظرفیت انرژی پاک از سوخت های فسیلی پیشی گرفت.
نزدیک به سهچهارم رشد تولید برق جهانی در سال گذشته از باد، خورشید و سایر منابع سبز تأمین شد. آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، این لحظه را «انقلاب انرژی پاک» پس از توافق پاریس توصیف کرد و گفت:
«سوختهای فسیلی در حال تمام شدن مسیرشان هستند و خورشید بر عصر انرژی پاک طلوع کرده است. فقط جریان پول را دنبال کنید.»
چرا انرژی خورشیدی و بادی اکنون ارزانترند؟
تحلیل آژانس بینالمللی انرژیهای تجدیدپذیر (IRENA) بسیار روشن است:
- انرژی خورشیدی اکنون ۴۱ درصد ارزانتر از ارزانترین گزینه سوخت های فسیلی است (در گذشته چهار برابر گرانتر بود!)
- باد فراساحلی هم ۵۳ درصد ارزانتر شده و به مقرونبهصرفهترین منبع جدید تبدیل شده است.
در سال گذشته، حدود ۲ تریلیون دلار سرمایهگذاری در انرژی پاک انجام شد که ۸۰۰ میلیارد دلار بیشتر از سرمایهگذاری در سوخت های فسیلی بود. این رقم نسبت به ۱۰ سال پیش بیش از ۷۰ درصد رشد داشته است.
آینده بدون سوخت های فسیلی: واقعیت یا آرزو؟
گوترش تأکید کرد که در بسیاری از اقتصادهای پیشرفته، انتشار گازهای گلخانهای به اوج خود رسیده ولی رشد اقتصادی همچنان ادامه دارد. بخش انرژی پاک در سال ۲۰۲۳ بهتنهایی ۱۰ درصد رشد تولید ناخالص داخلی جهانی و نزدیک به ۳۳ درصد رشد در اروپا را به خود اختصاص داد.
با این حال، مدیرکل IRENA هشدار داد که سوخت های فسیلی هنوز نزدیک به ۹ برابر بیشتر از انرژیهای تجدیدپذیر یارانه دولتی دریافت میکنند. او گفت:
«کشورهایی که به سوخت های فسیلی چسبیدهاند، اقتصاد خود را محافظت نمیکنند؛ بلکه آن را خراب میکنند.»
چالشهای پیش رو در جایگزینی
هرچند گذار به انرژیهای تجدیدپذیر غیرقابل بازگشت است، اما موانعی وجود دارد:
- تنشهای ژئوپلیتیکی و تعرفههای تجاری
- محدودیتهای تأمین مواد اولیه (بهویژه در زنجیره تأمین چین)
- تأخیر در صدور مجوزها و ظرفیت محدود شبکه برق (بهخصوص در اروپا)
نتیجهگیری: سوخت های فسیلی در حال عقبنشینی هستند
گزارشهای سازمان ملل و IRENA پیام روشنی دارند: عصر سوخت های فسیلی رو به پایان است. انرژیهای تجدیدپذیر نه تنها پاکتر و پایدارتر، بلکه اکنون ارزانتر هم هستند. سرعت و عدالت این گذار به انتخابهای امروز ما بستگی دارد.
اگر میخواهید در آینده انرژی جهان سهیم باشید، زمان آن رسیده که از سوخت های فسیلی فاصله بگیرید و به سمت خورشید، باد و انرژی پاک حرکت کنید.
منبع: euronews
آرا نیرو شما را به اخبار روز دنیای انرژیهای تجدید پذیر دعوت میکند:
پارک خورشیدی 36.8 مگاواتی سوندیکس در پرتغال راهاندازی شد: آماده افزودن باتری برای ذخیره انرژی
قرارداد خرید برق بلندمدت هیبریدی 322 مگاواتی باد و خورشیدی: گام بزرگ EDP در بازار انرژی لهستان
سیستم خورشیدی خانگی، قابل حمل و نصب 2 ساعته
باتری آهن–سدیم Inlyte | ذخیرهسازی بلندمدت انرژی با راندمان بالا
تأثیر آلودگی چسبیده بر عملکرد پنلهای خورشیدی | تجربه صحرای آتاکاما
